Ngày Quốc Tế Người Di Cư: Nhiều Câu Chuyện, Nhiều Cuộc Đời, Một Cộng Đồng

Nhân Ngày Quốc tế Người di cư, Caritas Internationalis, cùng với RED CLAMOR và RAEMH, đưa ra tuyên bố chung kêu gọi bảo vệ quyền và phẩm giá của người di cư.

Tăng cường tình trạng pháp lý của người di cư để xây dựng xã hội toàn diện và bao gồm.

Ngày Quốc tế Người Di cư mời gọi chúng ta ghi nhận những đóng góp to lớn của người di cư đối với cộng đồng tiếp nhận.

Gia tăng chính sách di cư hạn chế

Có một xu hướng ngày càng gia tăng về việc thắt chặt và hạn chế các chính sách di cư ở một số khu vực trên thế giới, bao gồm việc mở rộng biên giới ra bên ngoài, trục xuất bất hợp pháp và thiếu tôn trọng nguyên tắc không hồi hương. Những hành động này đi ngược lại thư chung và tinh thần của Tuyên bố New York (2017) và các Hiệp ước Toàn cầu về Di cư và Người tị nạn (2018).

Trong bối cảnh này, chúng tôi đặc biệt lo ngại về mức độ bạo lực ngày càng gia tăng và việc thiếu tôn trọng các quyền cơ bản của người di cư và những người cần được quốc tế bảo vệ. Để ứng phó với những mối đe dọa này, nhu cầu cấp thiết là tìm ra những phương thức thay thế cho việc di cư hợp pháp và an toàn, cũng như các chính sách hợp pháp hóa những người đã ở trong mỗi quốc gia và đặc biệt dễ bị bóc lột và bị lạm dụng.

Bất ổn và bấp bênh ngày càng gia tăng đối với những người di cư

Đối với hàng triệu người, xung đột, tác động của biến đổi khí hậu và sự bất bình đẳng kinh tế và xã hội ngày càng gia tăng đã khiến họ không thể ở được. Trong hoàn cảnh như vậy, di cư trở thành hành động sinh tồn hơn là một lựa chọn. Tuy nhiên, khi những người rời bỏ nhà cửa để tìm kiếm sự an toàn và một cuộc sống tốt đẹp hơn đến được những vùng đất mới, họ thường phải tham gia vào những hệ thống không cung cấp các phương tiện cần thiết để tôn trọng hiệu quả các quyền của họ hoặc phải đối mặt với các rào cản hành chính kéo dài và phức tạp.

Điều này làm tăng nguy cơ lạm dụng pháp luật, phân biệt đối xử, thiếu tiếp cận các dịch vụ cơ bản và bị bóc lột.

Như đã được thừa nhận rộng rãi, người di cư và người tị nạn đóng góp cho các quốc gia tiếp nhận nếu các chính sách hội nhập phù hợp được thực hiện, các chính sách cũng tính đến nhu cầu của cộng đồng tiếp nhận. Những chính sách này ủng hộ đôi bên cùng có lợi và tăng cường sự gắn kết xã hội và môi trường nơi quyền của cả hai cộng đồng được tôn trọng đầy đủ hơn. Bên cạnh đó, tình trạng di cư bất hợp pháp và thiếu các đường lối di cư hợp pháp tiếp tay cho các hoạt động tội phạm như buôn người và buôn lậu người di cư, mang lại lợi ích cho các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia cực kỳ quyền lực và nguy hiểm.

Chính trong bối cảnh này, chúng tôi kêu gọi các chính phủ có kế hoạch và thực hiện các lộ trình di cư hợp pháp và an toàn, hợp pháp hóa người di cư không có giấy tờ, và nếu có thể, các lộ trình rõ ràng và nhân đạo để người di cư và những người khác đang di cư có thể được cấp quốc tịch. Trong nhiệm vụ này, các tổ chức xã hội dân sự, bao gồm cả những tổ chức do chính người di cư thành lập, là những nhân tố chủ chốt cần được tích cực tham gia để đảm bảo một cách tiếp cận cân bằng và hiệu quả, có thể mang lại tính bền vững cho các thỏa thuận pháp lý và thể chế về di cư và tị nạn.

Là những người có đức tin, chúng tôi khẳng định rằng mỗi người đều có quyền được sống ở một nơi an toàn, tham gia đầy đủ và thuộc về xã hội.
Giáo hội nhận ra nơi mỗi người trong số họ dung mạo của Chúa Kitô và nhắc nhở về lời dạy của Kinh Thánh:

“Ta là khách lạ, và các ngươi đã tiếp rước Ta” – (Mt 25:35)

Như Đức Thánh cha Lêô XIV đã nhấn mạnh trong thông điệp nhân Ngày Thế giới Di cư và Tị nạn lần thứ 111: “Trong một thế giới trở nên u ám bởi chiến tranh và bất công, ngay cả khi mọi thứ dường như đã mất, người di cư và người tị nạn nổi lên như những sứ giả của hy vọng. […] Đồng thời, các cộng đồng tiếp nhận họ cũng có thể là một chứng nhân sống động cho niềm hy vọng. Hy vọng được hiểu như là lời hứa về một hiện tại và tương lai trong đó phẩm giá của tất cả mọi người được công nhận như con cái của Thiên Chúa. Nhờ đó, người di cư và người tị nạn được công nhận như các anh chị em, là thành phần của gia đình trong đó họ có thể thể hiện tài năng và tham gia đầy đủ vào đời sống cộng đồng.”

Vì tất cả những lý do này, chúng tôi kêu gọi các chính phủ hành động một cách nhân đạo và thực hiện các chính sách di cư lấy con người làm trung tâm, chứ không phải an ninh quốc gia hay lợi ích kinh tế. Người di cư là những con người, họ  hầu như đóng góp theo những cách khác nhau và làm phong phú cho cộng đồng tiếp nhận. Các lộ trình thay thế cho di cư hợp pháp, quy trình hợp pháp hóa và, nếu có thể, con đường dẫn đến quyền công dân là những cách thức phù hợp với cam kết mà hầu hết các quốc gia đã chấp nhận khi phê chuẩn các Hiệp ước Toàn cầu về Người di cư và Người tị nạn. Đây là thời điểm thích hợp để tôn trọng những cam kết đó vì phúc lợi của những người di cư, chi phí mà cộng đồng phải gánh chịu và hiệu quả của chủ nghĩa đa phương.

Chuyển ngữ: PTT – Caritas Việt Nam
Nguồn: Caritas Quốc tế